Το ντροπαλό παιδί  
 

Μια από τις ραχοκοκαλιές της ψυχικής ανάπτυξης των παιδιών και των εφήβων είναι οι κοινωνικές δεξιότητές τους.
Η οικογένεια, το σχολείο, οι αθλητικές δραστηριότητες, είναι ο φυσικός κόσμος μέσα στον οποίο ζει και αναπτύσσεται το παιδί, ένα περιβάλλον εξαιρετικά πλούσιο σε ερεθίσματα, εξίσου όμως απαιτητικό και πολύπλοκο. Μέσα σε αυτό το κάθε παιδί από πολύ νωρίς, ερχόμενο σε επαφή με διαφορετικά πρόσωπα, πρέπει να αξιολογήσει, να προβλέψει και ίσως και να ερμηνεύσει μια γκάμα συμπεριφορών και καταστάσεων ώστε να μπορέσει να ανταποκριθεί κοινωνικά αλλά και να προστατεύσει τον εαυτό του απέναντι σε κάποιο ενδεχόμενο κίνδυνο.
Σε αυτό το πλαίσιο υπάρχουν παιδιά που παρουσιάζουν δυσκολίες στις κοινωνικές του δεξιότητες, παρεμποδίζοντας αντίστοιχα και τις διαπροσωπικές σχέσεις.
Ένα από «αυτά τα παιδιά» είναι και το ντροπαλό παιδί.
Η ντροπαλότητα είναι ένα απόλυτα φυσιολογικό συναίσθημα της παιδικής ηλικίας. Από την προσχολική ηλικία μέχρι και τις αρχές της εφηβείας υπάρχει τις περισσότερες φορές μια φυσική συστολή και δειλία κυρίως απέναντι σε άγνωστα πρόσωπα, η οποία και ξεπερνιέται σταδιακά με το πέρασμα του χρόνου. Το παιδί αποκτά εμπιστοσύνη και ένα «εσωτερικό κριτήριο» αποδοχής και εξοικείωσης.
Παρόλα αυτά η ντροπαλότητα μπορεί και να υποδηλώνει μια μορφή εσωτερικής άμυνας και αντιμετώπισης μιας εξωτερικής, ορατής ή μη, απειλής. Το παιδί παραμένει όσο μπορεί στην αφάνεια, παραμερίζοντας τις προσωπικές του ανάγκες, καταλήγοντας σε μια υποτακτική, αδύναμη συμπεριφορά .
Η ντροπαλότητα μπορεί να έχει δυο μορφές:
Α. Τη γενικευμένη ντροπαλότητα: το παιδί είναι γενικώς ντροπαλό
Β. Την επιλεκτική ντροπαλότητα: το παιδί γίνεται ντροπαλό σε συγκεκριμένη περίπτωση. Πχ: Σχολική εκδήλωση που πρέπει να εκτεθεί σε κόσμο ή πάρτυ συμμαθητών του.
Πώς γίνεται όμως ένα παιδί ντροπαλό; Γεννιέται ή γίνεται στην πορεία της ζωής του;
• Το παιδί μαθαίνει να είναι ντροπαλό και συνεσταλμένο όταν έχει βιώσει συχνά και έντονα συναισθήματα αποδοκιμασίας, κριτικής, τρομοκρατίας.
• Ένας δεύτερος παράγοντας είναι το κατά πόσο το κοινωνικό περιβάλλον του παιδιού διαθέτει κοινωνική εμπειρία και δεξιότητες ώστε να «μυήσει» ή να διευκολύνει την ομαλή ένταξη του παιδιού.
• Γονείς πολύ απαιτητικοί, αυταρχικοί ή ακόμα και γονείς με εντελώς απρόβλεπτη και ανοριοθέτητη στάση και συμπεριφορά απέναντι στα παιδιά μπορεί να γίνουν πηγή άγχους, δυσαρέσκειας και μπορούν να αποδυναμώσουν στο έπακρο την αυτοεκτίμηση και την δυναμικότητα των παιδιών, οδηγώντας τα σε μια δειλή και συγκρατημένη εικόνα.
Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου να μην είναι ντροπαλό;
Η παρατήρηση και η κατανόηση των κοινωνικών εκδηλώσεων που προκαλούν αμηχανία και αναστάτωση στο παιδί είναι το πρώτο βασικό βήμα στην ενθάρρυνση του.
Η πίεση στο να ενταχθεί ή να εκτεθεί σε μια μικρή ή μεγάλη ομάδα και δραστηριότητα, η αποδοκιμασία, ο θυμός και η αγανάκτηση είναι εντελώς αποτρεπτικά και πολλές φορές ενισχύουν την ντροπαλότητα του παιδιού.
Αντιθέτως ο σεβασμός στους χρόνους του παιδιού, τα κίνητρα και η επιβράβευση στα κοινωνικά του επιτεύγματα είναι βήματα που θα οδηγήσουν πιο γρήγορα στο να είναι το παιδί μας πιο σίγουρο και ευτυχισμένο!